Objawy menopauzy w wieku 40 i 50 lat

Menopauza to naturalny etap w życiu każdej kobiety, który oznacza koniec jej funkcji rozrodczych. Zmiany hormonalne towarzyszące wygaszaniu żeńskiej płodności mają wpływ na psychikę oraz inne układy i narządy, takie jak np. układ moczowo-płciowy i sercowo-naczyniowy. Dlatego też, trwający przez wiele lat okres transformacji charakteryzuje się szeregiem zmian w całym organizmie i pierwsze objawy menopauzy mogą pojawić się już po 40 roku życia. Przy zbliżaniu się do menopauzy, czyli w wieku 50 lat mogą one być bardziej nasilone lub pojawić się nowe.

Nie tylko uderzenia gorąca przy menopauzie

Chociaż niektóre dolegliwości, takie jak uderzenia gorąca, są powszechnie znane, to wachlarz objawów jest znacznie szerszy. Wiele z nich, choć często niekojarzonych z menopauzą, może znacząco wpływać na codzienne życie osobiste, społeczne i zawodowe. Cierpiące na różnego rodzaju dolegliwości dojrzałe kobiety często trafiają do gabinetów kardiologów z powodu kołatania serca, neurologów z powodu migren, czy psychiatrów z powodu lęków i wahań nastroju.

MenoNawigator do śledzenia objawów menopauzy

Niestety, rzadko kiedy te dolegliwości są natychmiastowo wiązane z ich prawdziwą przyczyną - zmianami hormonalnymi, wynikającymi z wygaszania żeńskiej płodności. Dlatego warto monitorować te objawy w naszym bezpłatnym MenoNawigatorze, aby mieć dane statystyczne co może ułatwić rozmowę z lekarzem i przyspieszyć diagnostykę. Narzędzie to okazuje się również niezastąpione w momencie, gdy zostanie już wdrożone konkretne rozwiązanie - czy to miejscowa terapia hormonalna, naturalne preparaty, czy też zmiany w stylu życia, takie jak modyfikacja diety lub nawyków pielęgnacyjnych. Regularne zapisywanie codziennych obserwacji pozwala obiektywnie śledzić w statystykach, które kroki przynoszą realną poprawę. Taka dokładna analiza zachowania ciała oraz samopoczucia psychicznego pomaga szybciej odnaleźć metodę idealnie dopasowaną do indywidualnych potrzeb organizmu.

Jakie są pierwsze objawy menopauzy?

Zmiany w krwawieniach menstruacyjnych są najczęściej pierwszym sygnałem rozpoczęcia zmian menopauzalnych. Można zaobserwować zarówno skracanie (zwykle na początku), jak i późniejsze wydłużanie się cykli. Zmianie może też ulegać długość jak i intensywność samego krwawienia, mogą też występować plamienia. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule pt. "Jak zmieniają się miesiączki przed menopauzą?". Za ww. odchyleniami stoi spadek poziomu estrogenu i progesteronu. Jednakże istnieją także patologiczne przyczyny nieprawidłowego krwawienia, takie np. jak mięśniaki macicy, polipy oraz zmiany nowotworowe, dlatego też w trakcie okresu przejściowego należy pozostawać w stałym kontakcie z lekarzem. Zmiany w cyklach można z łatwością śledzić przy wykorzystaniu naszego MenoNawigatora.

Uderzenia gorąca - przyczyny

Uderzenia gorąca to najbardziej znany i charakterystyczny objaw menopauzy, bardzo często zgłaszany przez dojrzałe kobiety. Opisywane są jako bardzo intensywne ciepło nagle pojawiające się głównie w obrębie klatki piersiowej, szyi i twarzy, które ulegają zaczerwienieniu, a następnie nadmiernemu poceniu. Dzieje się tak na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych skóry. Zwiększonemu obwodowemu przepływowi krwi może towarzyszyć zwiększona częstość akcji serca, niższe ciśnienie krwi i zmniejszony dopływ krwi do mózgu 1. Dlatego też uderzeniom gorąca często towarzyszą zawroty głowy, osłabienie, a nawet wrażenie, że zaraz zemdlejesz. Zwykle trwa to do kilku minut, po czym mogą następować dreszcze lub uczucie zimna. Dzieje się to w dzień lub w nocy, regularnie lub sporadycznie, a czas występowania w okresie okołomenopauzalnym oraz ich intensywność są kwestią indywidualną. Jednakże wieloletnie badania naukowe pokazują, że do ich nasilenia dochodzi blisko terminu menopauzy oraz tuż po niej. Wg naukowców zjawisko to występuje z częstotliwością wynoszącą 12,5% u kobiet w okresie premenopauzy, 79% u kobiet w okresie transformacji menopauzalnej i u 39,3% kobiet po menopauzie 2. Większość kobiet ma uderzenia gorąca przez rok lub dwa, ale ok. 15% może mieć je bez przerwy przez 10, 20 lub 30 lat 3. Wg badań od 10% do 20% kobiet ma uderzenia gorąca o bardzo dużym nasileniu, trudnym do zniesienia 4. Poświęciliśmy temu zagadnieniu osobny artykuł pt. "Co odkryli naukowcy na temat uderzeń gorąca?".

Czy nocna potliwość to objaw perimenopauzy?

Nadmierne wydzielanie potu najczęściej towarzyszy uderzeniom gorąca. Może się pojawić już w trakcie późnej premenopauzy, albo na wczesnym etapie transformacji menopauzalnej i trwać przez wiele lat. Częstotliwość oraz intensywność potu może być tak duża, że istnieje konieczność wielokrotnego przebierania się w ciągu jednej nocy. Jej występowanie ma miejsce niezależnie od temperatury otoczenia, bowiem ma podłoże hormonalne. Zapach potu też może być bardziej intensywny niż wcześniej odczuwany. Nadmierna nocna potliwość bardzo często przekłada się na niespokojny sen i częste budzenie się w nocy.

Problemy ze snem w perimenopauzie i postmenopauzie

Dobry sen wpływa na nasze zdrowie oraz samopoczucie, jednakże w okresie okołomenopauzalnym często dochodzi do jego zaburzenia. Im ostrzejsze uderzenia gorąca, tym bardziej prawdopodobne, że kobieta zgłasza również bezsenność. Niski poziom estrogenu wiąże się z większymi trudnościami z zasypianiem i częstym wybudzaniem się 5. Obiektywnie mierzone objawy naczynioruchowe występują we wczesnej fazie snu, poprzedzając lub jednocześnie z epizodami wybudzania, przy czym zwiększona częstość występowania objawów naczynioruchowych koreluje z pogarszającymi się wskaźnikami zaburzeń snu 6. Problemy te są jednym z najczęstszych i wyniszczających objawów doświadczanych przez kobiety podczas długiego okresu okołomenopauzalnego. Dotyczy to zarówno problemów z samym zasypianiem jak i częstego budzenia się oraz wielogodzinnego stanu czuwania w środku nocy. Czasem takie wybudzanie może być połączone z atakiem paniki. Badania wskazują na występowanie bezsenności na poziomie 36,5% w okresie premenopauzy, 56,6% w trakcie transformacji i 50,7 % w postmenopauzie 1. Przerywany sen może być wynikiem pojawiających się uderzeń gorąca lub różnego rodzaju bólów towarzyszących trwającej transformacji. Wybudzanie może też być spowodowane częstszymi niż dotychczas potrzebami wizyt w toalecie. Również stres związany z okresem przejściowym nie sprzyja dobremu wysypianiu się. Bezdech senny i zespół niespokojnych nóg mogą powodować jeszcze głębsze zaburzenia snu. Pomocne może się okazać wdrożenie tzw. dobrych praktyk związanych ze snem. Należą do nich między innymi stałe pory zasypiania i wstawania, cicha, chłodna oraz ciemna, a także przewietrzona sypialnia. Warto także unikać przed pójściem do łóżka ciężkostrawnego jedzenia oraz bodźców pochodzących ze światła niebieskiego, czyli ekranów urządzeń elektronicznych, np. komputera czy smartfona.

Bóle mięśni, kości i stawów w perimenopauzie

Utrata estrogenu niekorzystnie wpływa na tkankę łączną, co może powodować ogólne bóle mięśni, kości oraz sztywność stawów. Jak pokazują różnego rodzaju badania częstotliwość ich występowania wzrasta wraz ze zbliżaniem się do terminu menopauzy oraz w postmenopauzie. Dolegliwości te mogą być stałe i długotrwałe lub pojawiać się pulsacyjnie i na krótko. Co ważne stres oraz nadwaga mogą je potęgować. Aby je ograniczyć warto kontrolować swoją wagę np. przy użyciu naszego MenoNawigatora oraz pamiętać o umiarkowanej aktywności fizycznej oraz prawidłowej diecie obfitującej w składniki niezbędne dla zdrowych mięśni, kości i stawów, która została zaprezentowana w naszym artykule pt. "Właściwe odżywianie w okresie menopauzalnym". Generalnie ten rodzaj problemów nosi nazwę zespołu mięśniow0-szieletowego menopauzy. Więcej na ten temat można poczytać w naszym artykule pt. " Bóle stawów i mięśni w menopauzie - przyczyny, objawy i skuteczne sposoby leczenia".

Czy ból lub tkliwość piersi pojawia się przed menopauzą?

Kobiece piersi są bardzo czułe na zmiany hormonalne, o czym wiele pań przekonuje się jeszcze w fazie rozrodczej, zwłaszcza przed miesiączką. W okresie transformacji często dochodzi do nasilenia tego dyskomfortu, a tkliwość może objąć całe piersi lub tylko same brodawki. Chociaż jest to zjawisko dość powszechne, to na szczęście zmniejsza się wraz ze zbliżaniem się do ostatniej miesiączki. Zmienia się także struktura piersi z gruczołowej na tłuszczową i wiele pań zgłasza wówczas zmianę wielkości piersi, które stają się po prostu większe, a jednocześnie dochodzi do ich naturalnego opadania. Normalnym zjawiskiem jest również zmiana koloru otoczek brodawkowych, które ulegają znacznemu rozjaśnieniu i pozostają już takie w postmenopauzie. Częstą dolegliwością jest także swędzenie brodawek, co może być szczególnie uciążliwe w miejscach publicznych. Przy zanikaniu tkanki gruczołowej piersi tracą swoją dotychczasową jędrność, a dolegliwości mogą przechodzić w ostry, a nawet pulsujący ból. Najczęściej jest to objaw naturalny, ale należy pamiętać o możliwości pojawienia się zmian o charakterze patologicznym, dlatego też zalecamy regularne kontrolne badania piersi.

Przypominamy, że od 1 listopada 2023 r. profilaktyczną mammografię w ramach NFZ mogą zrobić wszystkie kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Badanie można wykonać raz na 2 lata bez skierowania.

Regularnie natomiast, tj. raz w miesiącu, najlepiej tuż po miesiączce, należy wykonywać samobadanie piersi, które stanowi podstawę profilaktyki raka piersi. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule pt. "Jakie badania profilaktyczne należy wykonywać?".

Suchość i atrofia pochwy w menopauzie

Obniżający się w trakcie okresu przejściowego poziom estrogenów ma ogromny wpływ na stan tkanek okolic intymnych. Zmiany te, obejmujące nabłonek oraz strukturę narządów rodnych i dolnych dróg moczowych, są obecnie definiowane przez medycynę jako zespół płciowo-moczowy menopauzy. W jego przebiegu śluzówka pochwy staje się sucha, cieńsza, mniej elastyczna i bardziej wrażliwa na dotyk, co bezpośrednio przekłada się na dyskomfort, a nawet ból w trakcie współżycia. Zjawisko to narasta wraz ze zbliżaniem się do menopauzy oraz w okresie postmenopauzalnym. W jednym z badań wykazano, że częstość występowania suchości pochwy u kobiet po menopauzie (44,81%) była dwukrotnie wyższa niż u kobiet przed menopauzą (21,16%) 7. Wiele pań doświadcza też podrażnień wynikających ze zwiększonej podatności na infekcje bakteryjne lub grzybicze.

Zmianie ulega także zapach oraz ilość wydzieliny z pochwy, a jej znaczne ograniczenie potęguje uczucie dyskomfortu. Warto przy tym pamiętać, że zmiana zapachu pochwy w tym okresie jest zjawiskiem całkowicie naturalnym. Wynika ona bezpośrednio ze spadku poziomu estrogenów, który powoduje wzrost pH w miejscach intymnych oraz przekształcenie dotychczasowej flory bakteryjnej.

Przy suchości i atrofii pochwy można zastosować lubrykanty, kremy czy globulki z kwasem hialuronowym lub – w porozumieniu z lekarzem – miejscową terapię estrogenową. Co ciekawe, badania z 2024 roku pokazują podobną skuteczność preparatów opartych na estrogenach oraz tych zawierających kwas hialuronowy 8. Dzięki temu kobiety, u których rozwija się zespół płciowo-moczowy menopauzy, a które nie chcą lub z powodów medycznych nie mogą stosować hormonów dopochwowo, mają do dyspozycji skuteczne rozwiązania alternatywne.

Obniżone libido i bolesne współżycie

Za zmniejszony popęd seksulany odpowiadają zmiany hormonalne towarzyszące transformacji menopauzalnej. Problem może się pojawić już 2 lata przed ostatecznym ustaniem miesiączkowania. Mniejsze nawilżenie pochwy podczas podniecenia oraz spadek elastyczności tkanek powodują ból w trakcie współżycia oraz problemy z osiąganiem orgazmu, co wpływa na zmniejszone zainteresowanie aktywnością seksualną wielu dojrzałych kobiet. Warto wówczas skorzystać z odpowiednio dobranych preparatów farmakologicznych, które pomogą przetrwać ten trudny okres życia intymnego. Również pełne zrozumienie sytuacji i wsparcie ze strony partnera mogą wpłynąć na wzrost ochoty na seks u dojrzałych kobiet. Poświęciliśmy temu zagadnieniu osobny artykuł pt. "Jak rozwiązać problemy z niskim libido?".

Czy nietrzymanie moczu jest związane z menopauzą?

Zanik cewki moczowej może powodować częste oddawanie moczu, parcie na pęcherz i bolesne mikcje 9, bowiem również w pęcherzu i cewce moczowej znajdują się receptory estrogenowe. Spadek estrogenów w menopauzie zmienia pH pochwy, ułatwiając bakteriom kolonizację i powodując nawracające infekcje dróg moczowych 10. Te dolegliwości należą do wstydliwych, jednakże dobrze postawiona diagnoza lekarska oraz wdrożone leczenie mogą je zniwelować. W tym okresie wiele kobiet doświadcza również problemów związanych z nietrzymaniem moczu (np. w trakcie wysiłku, kichania, kaszlu itp.), co jednak nie jest bezpośrednio związane ze spadkiem poziomu estrogenów ani z menopauzą. Czynnikami sprzyjającymi częstszemu nietrzymaniu moczu są nadwaga, cukrzyca, podeszły wiek oraz przebyte ciężkie porody. Warto np. wdrożyć tzw. fizjoterapię uroginekologiczną, aby za pomocą specjalnych ćwiczeń wzmocnić mięśnie dna miednicy.

Problemy żołądkowe, mdłości i wzdęcia w perimenopauzie

Spowolniony metabolizm oraz stres wywołany zmianami menopauzalnymi często mają swoje odzwierciedlenie w problemach związanych z funkcjonowaniem układu trawiennego. Nadmierne wzdęcia i odbijanie, zaparcia, zgaga, mdłości czy powracające biegunki skutecznie utrudniają codzienne życie dojrzałych kobiet. Za te rewolucje żołądkowo-jelitowe w dużej mierze odpowiada spadek estrogenów, ponieważ cały nasz układ pokarmowy jest bogaty w receptory tego hormonu. Gdy zaczyna go brakować, receptory nie są odpowiednio stymulowane, co zaburza naturalną perystaltykę jelit, rozluźnia zwieracz przełyku i wywołuje nagłe, przypominające ciążowe mdłości. Warto wtedy sięgać po lekkostrawną dietę, ziołowe napary (np. z imbiru lub mięty). Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule pt. " Problemy żołądkowe w perimenopauzie – skąd biorą się mdłości i wzdęcia?"

Lęki, wahania nastroju, depresja w menopauzie

Na skutek zmian hormonalnych kobiety doświadczają szeregu niekorzystnych zmian w samopoczuciu, przy czym w okresie okołomenopauzalnym na skutek spadku estrogenu może dojść do nasilenia tego zjawiska. Według naukowców do 70% kobiet doświadcza objawów psychogennych związanych z perimenopauzą i menopauzą 11. Objawy te mogą obejmować gniew, drażliwość, lęk, depresję, brak koncentracji i utratę poczucia własnej wartości oraz pewności siebie, płaczliwość czy nadmierne zamartwianie. Może dochodzić do nagłych i niespodziewanych zmian nastroju oraz następujących po sobie skrajnych emocji. Szczególnie trudne może to być dla kobiet, które dotychczas identyfikowały się jako wyjątkowo niezależne i odważne, ponieważ te nowe odczucia niepokoju i bezradności są dla nich zupełnym zaskoczeniem oraz nieznanym dotąd doświadczeniem. Ogromne napięcie wewnętrzne odczuwane bez ewidentnej przyczyny zewnętrznej może z łatwością przerodzić się w nieuzasadniony gniew i wściekłość wyładowywaną na osobach z najbliższego otoczenia. Może to być trudne zarówno dla kobiety jak i jej najbliższych, warto zatem mieć tego świadomość i otwarcie rozmawiać na ten temat z członkami swojej rodziny oraz innymi osobami z najbliższego otoczenia. Niektóre kobiety przeżywają również stany lękowe lub depresyjne, co wymaga pilnej konsultacji medycznej i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Objawy lękowe nasilają się wraz ze zbliżaniem się do menopauzy, osiągając szczyt w późnym okresie transformacji menopauzalnej 12. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym artykule pt. " Menopauza a problemy natury psychicznej - lęki i zmiany nastroju".

Przy mniej nasilonych objawach warto skorzystać ze wsparcia bliskich i znaleźć ukojenie w umiarkowanej aktywności fizycznej lub medytacji. Poważne zaburzenia wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

Mgła mózgowa a menopauza

Problemy z pamięcią, czy ogólna dezorientacja pojawiające się w okresie okołomenopauzalnym przekładają się na ogólną nieporadność i utrudniają codzienne funkcjonowanie zarówno w życiu zawodowym jak i prywatnym. Trudności z koncentracją, zagubienie, zapominanie oczywistych nazw czy zdarzeń, może wprawiać dojrzałe kobiety w zakłopotanie i zwiększać ich frustrację i potęgować stres. Dzieje się tak na skutek obniżania się poziomu estrogenów, które pełnią ważną rolę w funkcjonowaniu mózgu. Pocieszające może być fakt, że po okresie burzliwych zmian problemy z pamięcią ulegają najczęściej znacznej poprawie wraz ze stabilizacją estrogenu na stałym niskim poziomie. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym artykule pt. " Problemy z pamięcią, czyli mgła mózgowa".

Czy tycie jest związane z menopauzą?

W okresie okołomenopauzalnym wiele kobiet martwi się przyrostem masy ciała, co może być związane bezpośrednio ze zmianami hormonalnymi lub występować jako skutek innych objawów, np. stresu, bólu, czy zmęczenia, które prowadzą do ograniczenia aktywności fizycznej. Spadający poziom estrogenów powoduje odkładanie tłuszczu w okolicy brzucha. Co ważne, tzw. tkanka trzewna sprzyja rozwojowi insulinooporności, która może prowadzić do cukrzycy, nadciśnienia oraz miażdżycy. Dlatego też w okresie okołomenopauzalnym warto kontrolować poziom glukozy, profil lipidowy oraz ciśnienie. Naukowcy wskazują średni przyrost wagi na poziomie 0,7 kg rocznie 13. Ponadto wraz z wiekiem nie tylko przyrasta tkanka tłuszczowa, ale równocześnie tracimy stopniowo tkankę mięśniową, która zużywała więcej energii. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule pt. "Ile, jak i dlaczego tyjemy w menopauzie?". Po około 50. roku życia masa mięśniowa maleje w tempie 1%–2% rocznie, a siła mięśniowa spada o 1,5% w wieku 50–60 lat i o 3% w kolejnych latach 14. W efekcie, przy tym samym trybie życia masa ciała wzrasta. Odpowiednio zbilansowana dieta, zmniejszenie ilości dostarczanych kalorii oraz umiarkowana aktywność fizyczna mogą zniwelować to niekorzystne dla kobiet zjawisko. Należy pamiętać, że wysoki wskaźnik BMI skorelowany jest z nasilaniem się objawów towarzyszących transformacji menopauzalnej, a prawidłowa masa ciała przyczynia się do łagodzenia objawów menopauzy u kobiet w średnim wieku. Zmiany w sylwetce można śledzić przy pomocy naszego MenoNawigatora.

Wypadanie włosów w menopauzie

Problemy związane z kondycją włosów mogą dotyczyć zarówno ich wypadania jak i nadmiernej łamliwości. I znów winowajcą jest spadający poziom estrogenu, który odgrywa ważną rolę w cyklu wzrostu włosa. Zjawisko to jest szczególnie nasilone w okresie bezpośrednio poprzedzającym oraz następującym po menopauzie. Jednakże trzeba pamiętać, że nie tylko wahania hormonalne mają negatywny wpływ na stan mieszków włosowych. Również szereg leków przeciwzapalnych, kardiologicznych, antydepresyjnych czy przeciwzakrzepowych pogarsza stan włosów i powoduje ich wypadanie. Zdrowa dieta i ograniczenie używek może poprawić stan włosów w okresie transformacji. Warto również zadbać o skórę głowy, np. poprzez mikromasaże. Należy także ograniczyć stosowanie silnych chemikaliów przy farbowaniu, czy też nagrzewania przy użyciu suszarki, lokówki i prostownicy oraz stosować zabiegi pielęgnacyjne w oparciu o naturalne środki. Włosy są ważnym atrybutem kobiecości, dlatego też kłopoty z nimi związane wzbudzają wiele emocji. O skutecznych metodach radzenia sobie z łysieniem w trakcie perimenopauzy można poczytać w naszym artykule pt. "Menopauza a nadmierne wypadanie włosów".

Łamliwość paznokci przy menopauzie

Na niekorzystne zmiany okołomenopauzalne narażone są również kobiece paznokcie. Stają się one często bardzo kruche i łamliwe. Paznokcie potrzebują bowiem białka - keratyny, aby były mocne, a za jej poziom odpowiadają między innymi estrogen i progesteron, którego z czasem zaczyna brakować w kobiecym organizmie. Odpowiednia dieta oraz pielęgnacja mogą pomóc w przywróceniu paznokciom dawnej trwałości, blasku i połysku. Warto zatem rozważyć samodzielne lub profesjonalne zabiegi regeneracyjne szeroko oferowane na rynku.

Menopauza a ból głowy

Migreny to bóle głowy pochodzenia nerwowo-naczyniowego, a okres okołomenopauzalny wiąże się także ze zwiększoną podatnością na tę dolegliwość 15. Prawdopodobnie odpowiedzialne są za to wahania poziomu estrogenów, a osłabienie reakcji bólowych przez progesteron może jeszcze bardziej to potęgować. U kobiet doświadczających ich już wcześniej migreny mogą zmieniać swoją intensywność i nasilenie. Po menopauzie większość kobiet odczuwa poprawę w zakresie migren. Jednak u niektórych może dojść do ich nasilenia.

Inne rodzaje dolegliwości, takie jak bóle klasterowe oraz napięciowe bóle głowy, również mogą nasilać się w okresie perimenopauzy i menopauzy. Napięciowy ból głowy jest często opisywany jako uczucie zaciskającej się wokół głowy obręczy, ucisku lub ciężaru. Naukowcy przypuszczają, że wahania poziomu estrogenów mogą wpływać na układ nerwowy i modulować odczuwanie bólu. Dodatkowo do nasilania dolegliwości mogą przyczyniać się częste w okresie transformacji menopauzalnej zaburzenia snu, przewlekły stres oraz zmęczenie.

Dziwne uczucie jakby zawroty głowy

Uczucie kręcącego się wokół świata, czy też braku równowagi może być efektem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie i ich wpływu na układ nerwowy i/lub sercowo-naczyniowy. Mogą mieć różną przyczynę, jednak są także często zgłaszane przez kobiety doświadczające transformacji menopauzalnej. Zjawisko to może być niebezpieczne z uwagi na możliwość urazów spowodowanych nagłym omdleniem czy upadkiem. Dlatego też przy nasilonych objawach należy skorzystać z profesjonalnej porady medycznej i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Przewlekłe zmęczenie i brak sił po 45. roku życia?

W okresie okołomenopauzalnym wiele kobiet doświadcza osłabienia i braku energii. Mogą one wynikać między innymi z braku snu, który w tym okresie ulega pogorszeniu. Słabe samopoczucie często towarzyszy anemii będącej skutkiem bardzo obfitych miesiączek. Dlatego też warto systematycznie wykonywać badania, aby kontrolować poziom parametrów krwi oraz hormonów istotnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Często odczuwane w okresie okołomenopauzalnym wyczerpanie fizyczne i psychiczne staje się szczególnie uciążliwe w przypadku kobiet, które wciąż pełnią ważne role społeczne (np. wychowując małe dzieci) czy zawodowe, wymagające wysiłku fizycznego lub dużego skupienia i pełnej koncentracji. Szczególnie dla kobiet dotychczas bardzo aktywnych fizycznie, dla których priorytetem jest siła i sprawność, to zmęczenie może być problematyczne. Warto pamiętać, że regularna umiarkowana aktywność fizyczna wpływa pobudzająco na organizm i samopoczucie, co opisaliśmy w artykule pt. "Aktywność fizyczna a objawy menopauzy". Należy też pamiętać o właściwym nawadnianiu organizmu, najlepiej pijąc niegazowaną wodę lub soki owocowo-warzywne.

Kołatania serca w perimenopauzie

Nieregularne bicie serca, nagłe jego przyspieszenie trwające od kilku do kilkunastu sekund wzbudza niepokój u wielu kobiet będących w okresie transformacji menopauzalnej. Może się również pojawiać pulsowanie w gardle, a także uczucie paniki lub niepokoju. W przypadku nasilonych objawów związanych z palpitacjami serca należy zasięgnąć porady lekarskiej, aby wykluczyć ewentualne schorzenia kardiologiczne. Ukojenie może dać regularne słuchanie wyciszającej muzyki, medytacja, a także odpowiednie ćwiczenia oddechowe lub relaksacyjne.

Czy alergie nasilają się przy menopauzie?

W okresie okołomenopauzalnym często dochodzi do zaostrzenia dotychczasowych objawów alergicznych lub pojawiają się nowe dotychczas niewystępujące uczulenia. Wiele dojrzałych kobiet zgłasza też problemy skórne, tj. suchość jak i niedoskonałości cery oraz powstawanie zmarszczek. I znów winowajcą jest spadający estrogen, który stymuluje produkcję kolagenu skórnego, jednocześnie wpływając na zdolność organizmu do zatrzymywania wilgoci. Gdy skóra staje się cieńsza i mniej elastyczna wymaga odpowiedniej i dopasowanej do wieku pielęgnacji. Na szczęście na rynku dostępna jest szeroka gama kosmetyków i zabiegów, które dedykowane są dojrzałym kobietom pomagając im niwelować pojawiające się problemy skórne. Najlepiej sprawdzają się preparaty na bazie retinolu, kwasu hialuronowego, witaminy C, peptydów oraz kwasów omega-3. Bezwzględnie należy chronić skórę przed niekorzystnym działaniem promieni UV poprzez stosowanie kremów z wysokimi filtrami przez cały rok. Kluczowa kwestią jest także zdrowa dieta oraz odpowiednie nawodnienie organizmu dostosowane do warunków atmosferycznych. Więcej na ten temat można przeczytać w naszym artykule pt. "Jak dbać o skórę w okresie menopauzalnym?".

Menopauza a zagrożenie osteoporozą

Utrata gęstości kości oraz większa podatność na złamania to prawdziwa zmora dojrzałych kobiet. Proces ten prawdopodobnie rozpoczyna się kilka lat przed menopauzą 16. Charakterystyczna utrata masy kostnej lub zmniejszenie gęstości kości w osteoporozie wynika z niedoboru estrogenów. Rozwój osteoporozy jest długim i często bezobjawowym procesem, który ulega przyspieszeniu po menopauzie. W wieku 40 lat kobiety zaczynają tracić masę kostną w tempie od 0,3% do 0,5% rocznie, a po menopauzie od 3% do 5%, a do 70. roku życia zmniejsza się ona o 30–40%17. Osteoporozą szczególnie są zagrożone kobiety, które bardzo wcześnie przechodzą menopauzę, tj. ok. 40. roku życia. Podstawowym badaniem umożliwiającym rozpoznanie osteoporozy jest obecnie densytometria. Niski poziom estrogenów, wapnia i witaminy D to kluczowe czynniki sprzyjające osteoporozie i oprócz suplementacji ww. składników zaleca się dojrzałym kobietom także rzucenie palenia oraz aktywność fizyczną 18. Odpowiednia dieta ma kluczowe znaczenie w profilaktyce i leczeniu tej choroby.

Czy szumy uszne są objawem menopauzy?

Estrogen ma receptory także w uchu wewnętrznym (w ślimaku), nerwach słuchowych i ośrodkach przetwarzania dźwięku w mózgu. Gdy jego poziom spada, te mechanizmy mogą się destabilizować i wówczas dochodzi do zwiększonej wrażliwości słuchowej lub pojawienia się „dziwnych” dźwięków (dzwonienie, piszczenie, szum, pulsowanie). W jednym z badań wykazano skuteczność hormonalnej terapii hormonalnej przy tego typu dolegliwościach, wskazując na szybkie, skuteczne i bezpieczne rezultaty 19. Jednak jak podkreślono w tym badaniu HTZ nie jest zalecana jako standardowe leczenie przewlekłych szumów usznych.

Jakie są bardzo nietypowe objawy menopauzy?

• Parestezje (mrowienia i drętwienia): Spadek poziomu estrogenów wpływa bezpośrednio na centralny układ nerwowy oraz na krążenie obwodowe. Może to powodować zaburzenia w przesyłaniu impulsów nerwowych, co odczuwasz jako mrowienie, drętwienie dłoni i stóp lub nagłe, krótkie wrażenie „kopnięcia prądem”.
• Wewnętrzne drżenia: Wahania estrogenów w okresie okołomenopauzalnym mogą zwiększać pobudliwość układu nerwowego i aktywność układu współczulnego. Niektóre kobiety opisują to jako uczucie wewnętrznych wibracji, drżenia lub „elektrycznego” napięcia w ciele.
• Problemy z oczami: Zmiany hormonalne drastycznie wpływają na błony śluzowe, co prowadzi do tzw. zespołu suchego oka. Możesz odczuwać pieczenie, wrażenie piasku pod powiekami, a nawet pogorszenie ostrości wzroku lub większą wrażliwość na światło, ponieważ film łzowy traci swoją stabilność.
• Zimne stopy i drętwienia palców: Estrogeny pomagają w regulacji napięcia naczyń krwionośnych. Gdy ich brakuje, mikrokrążenie staje się mniej wydajne. Naczynia krwionośne w dłoniach i stopach mogą gwałtownie się kurczyć (podobnie jak w objawie Raynauda), co powoduje nagłe wychłodzenie kończyn i bolesne drętwienie.
• Problemy z krwawiącymi dziąsłami: Spadek hormonów powoduje, że tkanki w jamie ustnej stają się cieńsze i bardziej podatne na stany zapalne. Dziąsła mogą krwawić nawet przy delikatnym szczotkowaniu, co jest związane ze zmniejszeniem gęstości kości szczęki i zmianami w ukrwieniu śluzówki.
• Przebarwienia skóry: Menopauza sprawia, że skóra staje się cieńsza i traci barierę ochronną, przez co melanocyty (komórki barwnikowe) reagują chaotycznie. Może to prowadzić do powstawania tzw. plam soczewicowatych (starczych) oraz ostudy, szczególnie w miejscach wystawionych na słońce.
• Nudności: Wahania hormonalne oddziałują na układ pokarmowy i mogą spowalniać trawienie. Nudności często pojawiają się rano lub przy nagłych uderzeniach gorąca, przypominając nieco dolegliwości z okresu wczesnej ciąży.
• Obniżenie i wypadanie narządów płciowych: Spadek kolagenu i elastyny powoduje osłabienie mięśni dna miednicy (mięśni Kegla). Tkanki podtrzymujące macicę, pęcherz i odbyt tracą napięcie, co może prowadzić do ich fizycznego obniżenia, uczucia ciężkości w podbrzuszu lub problemów z nietrzymaniem moczu.
• Zmiany smaku i zapachu: Spadek poziomu estrogenów może wpływać na śluzówkę nosa i jamy ustnej oraz sposób przetwarzania bodźców sensorycznych, przez co niektóre kobiety odczuwają większą wrażliwość na zapachy lub zmieniony smak potraw. Opisywano również przypadki fantosmii, czyli odczuwania nieistniejących zapachów, takich jak dym, spalenizna czy chemikalia. Objaw ten nie jest jednak typowy dla perimenopauzy i wymaga wykluczenia innych przyczyn medycznych.
• Suchość i pieczenie w jamie ustnej, najczęściej języka: Brak estrogenu zmniejsza produkcję śliny. Prowadzi to do chronicznej suchości, która wywołuje bolesne pieczenie języka, podniebienia i kącików ust, często nasilające się wieczorem.

Według naukowców, objawy menopauzalne są najbardziej rozpowszechnione i najcięższe w ciągu pierwszego roku do dwóch lat po ostatniej w życiu miesiączce 20.

Jakie są leki na menopauzę?

Badania wykazują, że hormonalna terapia menopauzalna/zastępcza (HTM/HTZ), której poświęciliśmy osobny artykuł, jest najbardziej skuteczną w leczeniu objawów menopauzalnych i stanowi opcję terapeutyczną dla pacjentek bez przeciwwskazań.

Co na menopauzę bez recepty?

W związku z tym, że nie wszystkie kobiety mogą lub chcą korzystać z terapii hormonalnej dokonaliśmy także przeglądu literatury na temat innych metod radzenia sobie z dolegliwościami okresu okołomenopauzalnego, opisując je w artykule pt. "Naturalne substancje łagodzące objawy menopauzy". Należy pamiętać, że wiele chorób daje podobne objawy, dlatego też nie można wszystkiego przypisywać menopauzie i należy poddawać się regularnym badaniom kontrolnym, a wszelkie wątpliwości konsultować z lekarzem. Istnieje bowiem szereg możliwości łagodzenia ww. niedogodności.

Pamiętaj aby regularnie monitorować swoje objawy w bezpłatnym MenoNawigatorze.

Chcesz oszacować termin swojej menopauzy?

Przypominamy, że pracujemy obecnie nad MenoKalkulatorem, który pozwoli oszacować prawdopodobny termin Twojej ostatniej miesiączki.

Odwiedź nasze forum menopauzy i perimenopauzy

Zapraszamy do rozmów na naszym anonimowym MenoForum. Dziel się wiedzą i doświadczeniem z kobietami takimi jak Ty. Napisz jakie Ty masz objawy menopauzy i jak sobie z nimi radzisz.

Dziękujemy za czas poświęcony na przeczytanie tego artykułu i zapraszamy do lektury pozostałych publikacji w MenoBibliotece.

Podziel się wiedzą

Uważamy, że każda kobieta zasługuje na dostęp do rzetelnych informacji, dlatego powiedz proszę o portalu menopedia.pl swoim koleżankom, które być może również potrzebują wiedzy i wsparcia w tym szczególnym okresie kobiecego życia.