Wprowadzenie

Okres okołomenopauzalny niesie ze sobą szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Dotyczą one również sfery intymnej, a szczególnie często sygnalizowanego w tym czasie spadku libido, co może wpływać na jakość życia i relacje intymne. Badania naukowe dotyczące funkcjonowania seksualnego dojrzałych kobiet prowadzone są od ponad 30 lat. Analizowano tę kwestię z różnych punktów widzenia, w tym biologicznego, psychologicznego, antropologicznego i socjologicznego. Na podstawie tych badań naukowych przeanalizujemy, jak rozwiązać menopauzalne problemy z niskim libido, korzystając z metod naturalnych, hormonalnych oraz wsparcia psychologicznego.

Statystyki: jak często kobiety rezygnują z seksu w związku z menopauzą?

Zmniejszenie aktywności seksualnej u kobiet wynika po części z pogorszenia funkcjonowania seksualnego jej partnera, a po części ze zmian anatomicznych i fizjologicznych związanych z menopauzą i co ważne, zdecydowana większość badań wykazała spadek częstotliwości współżycia i zainteresowania seksem o ponad 40% w ciągu kilku lat od menopauzy 1.

Jakie problemy seksualne pojawiają się w związku z menopauzą?

Specjaliści dzielą powszechne dysfunkcje seksualne w okresie okołomenopauzalnym na:

• brak pożądania seksualnego;
• zaburzenia w zakresie podniecenia;
• problemy z orgazmem;
• zaburzenia seksualne związane z bólem (dyspareunia).

Jaka jest przyczyna spadku libido?

Obniżony popęd seksualny i unikanie zbliżeń, wynikają najczęściej z dolegliwości bólowych i suchości pochwy, które są pochodną spadku poziomu żeńskich hormonów.

Bo to one wpływają na podniecenie seksualne poprzez percepcję zmysłową, przekazywanie bodźców, obwodowy przepływ krwi i zdolność do napinania mięśni. Upośledzenie tego mechanizmu może prowadzić do zmniejszonej reakcji seksualnej, spadku pożądania oraz aktywności seksualnej i w efekcie niechęci do aktów seksualnych 1. Niski poziom estrogenu może bowiem opóźniać czas reakcji łechtaczki i skutkować problemami w osiąganiu orgazmów lub ich całkowitym brakiem. Efekt ten w połączeniu z ograniczonym lub całkowitym brakiem wydzieliny z pochwy, co skutkuje bólem, może wpływać negatywnie na doświadczenia seksualne i chęć inicjowania kolejnych zbliżeń.

W jednym z badań wykazano, że częstość występowania suchości pochwy u kobiet po menopauzie była 2-krotnie wyższa niż u kobiet przed menopauzą 2.

Postępujące ścieńczenie warstw skóry i tkanki błony śluzowej, utrata podskórnej tkanki tłuszczowej i obkurczenie wejścia to jedne z wielu zmian zachodzących w strukturach narządów płciowych w wyniku spadającego poziomu estrogenu. Skutki pozagenitalne obejmują utratę napięcia mięśni miednicy, zmniejszenie ciśnienia wewnątrzcewkowego, ścieńczenie błony śluzowej pęcherza i cewki moczowej 1.

Czynniki psychologiczne, takie jak stres, wahania nastroju czy obniżona samoocena, również pogłębiają problem – co wykazano w jednym z badań 3.

Także przyjmowane w tym okresie leki mogą wpływać na seksualność i komplikować istniejące zmiany fizjologiczne związane z menopauzą 4. Dotyczy to także samych chorób, które mogą zmniejszać pożądanie lub po prostu sprawić, że aktywność seksualna będzie niewskazana, biorąc pod uwagę związany z chorobą brak energii lub różnego rodzaju problemy anatomiczne.

Jakie problemy pojawiają się u kobiet po menopauzie?

Po całkowitym zaprzestaniu miesiączkowania, zmiany w obrębie narządów płciowych przekładają się na zmniejszoną elastyczność pochwy oraz ilość wydzieliny, a to bezpośrednio przyczynia się do bólu, który skutecznie zniechęca do zbliżeń, co może generować dyskomfort psychiczny i emocjonalny.

Według naukowców, aż 83% kobiet po menopauzie skarży się na suchość pochwy, 30% nietrzymanie moczu i 42% ból podczas stosunku płciowego 5.

W jednym z badań, w którym uczestniczyło 96 kobiet we wczesnym stadium po menopauzie, na podstawie wypełnionych kwestionariuszy przeanalizowano 6 aspektów związanych z ich funkcjami seksualnym, tj. pożądanie, podniecenie, nawilżenie pochwy, orgazm, satysfakcję i ból 6. Co ciekawe wykazano w nim, że kobiety które prowadziły aktywne życie seksualne, miały niższy wynik w zakresie objawów menopauzy, a także lepsze funkcje seksualne w 4 obszarach: pobudzenia, nawilżenia, orgazmu i bólu w porównaniu do pań, które rzadko podejmowały aktywność seksualną.

Jak zwiększyć libido?

Nie warto odkładać rozwiązania problemu w zakresie spadku popędu seksualnego na później, lecz jak najszybciej należy skorzystać z pomocy lekarskiej i różnych form terapii np. HTM, aby zniwelować dolegliwości w zakresie układu moczowo-płciowego i nie wpaść w wyżej opisane błędne koło. Hormonalna terapia menopauzalna może zwiększać popęd płciowy poprzez wzrost estrogenów, a w niektórych przypadkach, testosteronu.

Jak wskazują naukowcy, we wczesnym okresie pomenopauzalnym przezskórne leczenie estradiolem wiąże się ze znaczną poprawą ogólnych funkcji seksualnych kobiet, podczas gdy tradycyjna doustna terapia jest mniej skuteczna 7.

Terapia testosteronem jest bardziej kontrowersyjna, ale nowy transdermalny system podawania testosteronu wykazuje duży potencjał w leczeniu niedoboru androgenów 8.

Dla kobiet, które nie mogą lub nie chcą stosować hormonów, istnieją alternatywy w postaci miejscowo stosowanych preparatów z kwasem hialuronowym lub lubrykantów, które łagodzą suchość pochwy.

Jak partner może pomóc podnieść libido?

Komunikacja z partnerem i edukacja seksualna wspierają relacje oraz intymność. Warto zatem szczerze rozmawiać, aby wspólnie wypracować urozmaicenia w dotychczasowym współżyciu, np. poprzez stosowanie gadżetów erotycznych, lubrykantów, wprowadzenie nowych bardziej dogodnych pozycji, wydłużenie gry wstępnej itp. Poza tym pary mogą zdecydować się również na alternatywne formy kontaktów intymnych, bo nie tylko pełny stosunek genitalny jest gwarancją satysfakcji i udanego życia seksualnego.

Można także samodzielnie rozbudzać swoją seksualność poprzez erotyki, gadżety, masturbację itp. Warto również pomyśleć o wzmocnieniu mięśni dna miednicy, wykonując odpowiednie ćwiczenia, których instruktaże bez problemu można odnaleźć w internecie.

Nie bez znaczenia jest także zdrowy styl życia, a więc odpowiednia dieta i umiarkowana aktywność fizyczna.

Regularne ćwiczenia, takie jak joga czy aerobik, również działają korzystnie – w jednym z badań wykazano, że poprawiają libido u kobiet, prawdopodobnie przez wzrost endorfin i lepszą kondycję fizyczną 9.

Zachęcamy także do zapoznania się z naszym artykułem pt. "Kiedy zaprzestać antykoncepcji po menopauzie?", aby zbliżeniom nie towarzyszył niepotrzebny stres związany z niechcianą ciążą.

Warto też zadbać o odpoczynek i warunki sprzyjające zbliżeniom, np. romantyczne randki, finezyjną bieliznę itp.

Podsumowanie - co warto zapamiętać

Menopauzalne problemy z niskim libido wynikają ze spadku hormonów, suchości pochwy i czynników emocjonalnych, ale można je skutecznie łagodzić. Zdecydowanie warto niwelować dolegliwości okołomenopauzalne związane z dyskomfortem w trakcie pożycia seksualnego i z niego nie rezygnować. Satysfakcjonujące życie intymne ma bowiem pozytywny wpływ na samopoczucie, stan tkanek narządów rodnych, redukcję stresu i objawów menopauzalnych oraz wzmocnienie relacji z partnerem. I co ważne, jak pokazały to badania, regularna, komfortowa i satysfakcjonująca aktywność seksualna może sprzyjać utrzymaniu pożądania.

Czy wiesz, że będziesz mogła oszacować termin swojej menopauzy?

Pracujemy obecnie nad MenoKalkulatorem, który pozwoli oszacować prawdopodobny termin Twojej ostatniej miesiączki. Podstawą do tych obliczeń będą Twoje indywidualne dane, które już teraz możesz gromadzić w MenoNawigatorze.

Porozmawiaj z kobietami takimi jak TY

Zapraszamy do naszego anonimowego MenoForum. Zadawaj pytania i dziel się swoimi radami także tymi dotyczącymi problemów z niskim libido.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Dziękujemy za czas poświęcony na przeczytanie tego artykułu i zachęcamy do lektury pozostałych publikacji w MenoBibliotece, bo jak pokazują wyniki badań naukowych kobiety wyposażone w wiedzę łatwiej przechodzą menopauzę.

Zaproś swoje znajome na MenoPedię

Każda kobieta zasługuje na dostęp do rzetelnej wiedzy. Pomóż nam docierać do innych i budować społeczność świadomych kobiet. Powiedz o portalu menopedia.pl swoim koleżankom – być może dzisiaj to właśnie one potrzebują wsparcia i zrozumienia, które tutaj zapewniamy.