Wiek menopauzy: co nauka uznaje za normę?

Okres menopauzalny to etap życia, który dotyka każdą dojrzałą kobietę, jednak jego przebieg i moment rozpoczęcia są bardzo indywidualne. Chociaż doświadczenia każdej z nas są unikalne, badania naukowe dają nam rzetelne ramy czasowe i pomagają zrozumieć co jest normą, a co odstępstwem od niej.

Naukowcy na całym świecie od dziesiątek lat prowadzą badania nad menopauzą, a ich obserwacje potwierdzają znaczne indywidualne zróżnicowanie wieku naturalnej menopauzy, co zostało zaprezentowane na poniższym schemacie:

Badania wskazują, że rozkład wieku menopauzalnego przedstawia krzywą dzwonową, która waha się od 40 do około 60 roku życia, generalnie grupując się w wieku 45-55 lat 1. Wykazano, że około 90% kobiet przechodzi menopauzę właśnie w tym przedziale (45-55) 2.

Jaki jest średni wiek menopauzy w Polsce i na świecie?

Według danych pochodzących z 21 badań i 10 krajów, najniższy średni wiek menopauzy opisano na 48 lat dla kobiet mieszkających w Azji Południowej, najwyższy na 52 lata u Japonek, a pośredni wiek na 50 lat dla kobiet rasy kaukaskiej, do której należy większość Polek. Te wartości liczbowe mają swoje odzwierciedlenie także w wynikach polskich badań naukowych.

W latach 1998-2001 obserwowano ponad 4 tysiące kobiet zamieszkujących region Wielkopolski oraz Polski Zachodniej i na tej podstawie oszacowano medianę wieku menopauzy na 50,1 lat 3.

Przy czym kobiety, które przyjmowały hormonalną terapię menopauzalną (zwaną wcześniej HTZ) w okresie okołomenopauzalnym, przechodziły ją znacznie później. U nich mediana wieku w momencie menopauzy wynosiła 52,9 lat 3. Podobny wiek menopauzy u Polek, tj. 50,2 lata jest podawany w nowszym raporcie pochodzącym z 2016 roku dotyczącym przejścia menopauzalnego u kobiet zamieszkujących Europę Wschodnią. I jest on zbieżny z danymi dotyczącymi naszych sąsiadek zza południowej granicy, czyli z Czech i Słowacji 4.

Statystyki: Jak często występuje wczesna lub późna menopauza?

Jednakże trzeba mieć na uwadze, że u niewielkiej, ale znaczącej liczby kobiet menopauza występuje wcześniej niż ten normatywny przedział 45-55. Wczesna menopauza dotyczy ustania miesiączki między 40. a 45. rokiem życia, natomiast jeśli dzieje się tak przed "czterdziestką", mówimy o przedwczesnej menopauzie lub przedwczesnej niewydolności jajników. W badaniu przeprowadzonym w 2016 roku wśród jordańskich kobiet częstotliwość występowania przedwczesnej menopauzy wynosiła 2,7%, a wczesnej menopauzy 7,8% 5. Natomiast w czasopiśmie Lancet opublikowano w 2024 roku informację, że wczesna menopauza jest powszechna u około 8% kobiet w krajach o wysokich dochodach i u 12% kobiet na całym świecie, natomiast przedwczesna niewydolność jajników dotyczy dodatkowo 2%–4% kobiet 6.

Zatem można przyjąć, że co najmniej jedna na 10 kobiet doświadcza przedwczesnej lub wczesnej menopauzy.

Późna menopauza ma natomiast miejsce gdy ostatnia miesiączka pojawia się między 55. a 60. rokiem życia kobiety. W badaniu ok. 20 tysięcy kobiet w Norwegii w 2002 roku w sumie 2,8% kobiet stwierdziło, że doświadczyło menopauzy przed 40. rokiem życia, a 1,6% miało menopauzę po 55. roku życia 7.

Według wielu naukowców i lekarzy, menopauza jest uznawana za nieprawidłową jeśli występuje w wieku poniżej 40. lub powyżej 60. roku życia 8.

Podsumowanie - co warto zapamiętać

Menopauza u zdecydowanej większości kobiet pojawia się między 45. a 55. rokiem życia, ale może występować wcześniej lub później, co niesie różne zagrożenia zdrowotne. Wczesna menopauza (40-45 lat) i przedwczesna menopauza (przed 40. rokiem życia) dotyczą około 10% kobiet, podczas gdy późna menopauza (55-60 lat) jest rzadsza. Wiek menopauzy różni się między populacjami – w Polsce wynosi ok. 50 lat.

Czy wiesz, że będziesz mogła oszacować termin swojej menopauzy?

Pracujemy obecnie nad MenoKalkulatorem, który pozwoli oszacować prawdopodobny termin Twojej ostatniej miesiączki. Podstawą do tych obliczeń będą Twoje indywidualne dane, które już teraz możesz gromadzić w MenoNawigatorze.

Porozmawiaj z kobietami takimi jak TY

Zapraszamy do naszego anonimowego MenoForum. Zadawaj pytania i dziel się swoimi radami z innymi.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Dziękujemy za czas poświęcony na przeczytanie tego artykułu i zachęcamy do lektury pozostałych publikacji w MenoBibliotece, bo jak pokazują wyniki badań naukowych kobiety wyposażone w wiedzę łatwiej przechodzą menopauzę.

Zaproś swoje znajome na MenoPedię

Każda kobieta zasługuje na dostęp do faktów, a nie mitów. Pomóż nam docierać do innych i budować społeczność świadomych kobiet. Powiedz o portalu menopedia.pl swoim koleżankom – być może dzisiaj to właśnie one potrzebują rzetelnego wsparcia i zrozumienia, które tutaj oferujemy.